دادگاییەکانی نورنبێرگ

ڕۆژنامەنووسێک بە دەرفەتێک وەسفی کردووە "بۆ ئەوەی ببینین دادپەروەری لەگەڵ خراپەدا بگرێت". لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٤٥دا، بیست و دوو نوێنەری ڕزگاربووی نوخبەی نازی لەبەردەم دادگایەکی سەربازی نێودەوڵەتی لە کۆشکی داد لە شاری نورنبێرگ لە ئەڵمانیا وەستابوون؛ تۆمەتبار بوون بە کوشتنی سیستماتیکی ملیۆنان کەس. دادگاییکردنەکەی دواتر، سەرۆکی داواکاری گشتی ئەمریکا و دادوەری دادگای باڵای ئەمریکا ڕۆبەرت جاکسۆنی خستە ڕوو لە بەرامبەر هێرمان گۆرینگ، سەرۆکی پێشووی هێزی ئاسمانی نازییەکان، کە جارێک ئەدۆلف هیتلەر ناوی هێنابوو وەک جێنشینی خۆی. جاکسۆن هیوای خواست کە دادگاییکردنەکە لێدوانێک بدات کە تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی جارێکی تر بێ سزا نەمێننەوە. بەڵام سەلماندنی تاوانباری تۆمەتباران لەوە قورستر بوو کە جاکسۆن پێشبینی دەکرد. ئەم بەرهەمە ئەزموونی ئەمریکییە سوود لە ماددە دەگمەنەکانی ئەرشیفی و گێڕانەوەی شایەتحاڵەکان وەردەگرێت بۆ دووبارە دروستکردنەوەی ئەو دادگا دراماتیکییەی کە ڕێکاری دادگاییکردن بۆ تاوانبارانی دەوڵەت تا ئەمڕۆ پێناسە دەکات.