دزینی ئەفریقا

سامانی مسی زامبیا نەیتوانیوە وڵاتەکەی دەوڵەمەند بکات. بە شێوەیەکی بنەڕەتی هەموو کانەکانی مسی زامبیا خاوەندارێتی کۆمپانیاکانن. لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا بە بەهای ٢٩ ملیار دۆلار مسیان دەرهێناوە بەڵام زامبیا هێشتا لە ڕیزبەندی یەکێک لە بیست هەژارترین وڵاتەکانی جیهاندایە. کەواتە بۆچی سامانی مس هەژاری لە زامبیا کەم نەکردۆتەوە؟ جارێکی تریش دێتە خوارەوە بۆ پرسی باج، یان لە دۆخی زامبیادا، خۆدزینەوە لە باج و بەکارهێنانی پەناگەی باج. خۆدزینەوە لە باج لەلایەن کۆمپانیاکانەوە، تێچووی وڵاتانی هەژار دەدات و ساڵانە ١٦٠ ملیار دۆلار دەخەمڵێندرێت، کە نزیکەی دوو هێندە زیاترە لەوەی لە یارمەتییە نێودەوڵەتییەکاندا وەریدەگرن. ئەوە بەسە بۆ ڕزگارکردنی ژیانی ٣٥٠ هەزار منداڵی تەمەن پێنج ساڵ و کەمتر ساڵانە. بۆ هەر یەک دۆلارێک کە وەک هاوکارییەک دەدرێت بە وڵاتێکی هەژار، ١٠ دۆلار دەڕژێتە دەرەوە. پارەیەکی گرنگ کە دەتوانێت یارمەتی وڵاتێکی هەژار بدات بۆ دابینکردنی چاودێری تەندروستی، قوتابخانە، خانەنشینی و ژێرخانی. پارەیەک کە وایان لێبکات کەمتر پشت بە یارمەتییەکان ببەستن.