نۆڤا: گڕکانی ژێر شار

تیمێکی زانایان سەردەکەونە خوارەوە بۆ ناو کانیاوی بەرزی گڕکانێکی چالاک لە ناوەڕاستی ئەفریقا، دەریاچەیەکی لاڤای تواوە و زۆر لە خوارەوە دەکوڵێت. ئەرکی تیمەکە ئەوەیە کە لە نزیکەوە ئەم شاخە کوشندەیە بگەڕێن بۆ ئەوەی بزانن کەی و بۆچی ئەگەری ئەوە هەیە لە داهاتوودا بتەقێتەوە. ژیانی نیو ملیۆن کەس کە ڕاستەوخۆ لە سێبەریدا دەژین لە مەترسیدایە. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٢ زەوی نزیک شاری گۆما لە کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ دابەش بوو و ڕووبارەکانی لاڤا بە تەواوی گەڕەکەکاندا ڕۆیشتن و نزیکەی ١٠٠ کەسیان کوشت و ١٢٠ هەزار کەسیش بێ ماڵ و حاڵ بوون. ئەو گڕکانەی کە بەسەر شارەکەدا بەرز بووەوە، چیای نیراگۆنگۆ، جارێکی دیکە لە خەو هەڵسابوو. ئێستا زانای گڕکانناسی فەرەنسی جاک دوریۆس و تیمەکەی نیگەرانن لەوەی کە جارێکی تر، لاڤای کوشندە لە درزەکانەوە ڕاستەوخۆ لە ژێر خودی شارەکەدا تەقیبێتەوە.