ناشناڵ جیۆگرافیک: شانشینییە ونبووەکانی مایاکان

زۆر پێش کۆلۆمبۆس، مایاکان یەکێک لە شارستانییەتە زۆر گەشەسەندووەکانی سەردەمی خۆیان لە جەنگەڵەکانی مەکسیک و ئەمریکای ناوەڕاستدا دامەزراند. کەچی ئەم کۆمەڵگە پێشکەوتووەی قەشە و فەلەکناس و پیشەوان و جووتیاران زیاتر لە هەزار ساڵ لەمەوبەر لەناکاو و بە شێوەیەکی نهێنی داڕما. یاوەری شوێنەوارناسەکان بکە بۆ کۆپان و دۆس پیلاس و وێرانە سەرنجڕاکێشەکانی تری کلاسیک مایا لەکاتێکدا شوێنەوار و پەرستگا زەبەلاحەکان بە جوانییەکی باوەڕپێنەکراو دەدۆزنەوە. هیرۆگلیفیکی ئەم دواییە شیکراونەتەوە و دۆزینەوە نوێیەکانی دیکە ئاماژەی سەرسوڕهێنەر پێشکەش بە ژیانی ئەم مرۆڤە کۆنانە دەکەن. گوێت لە چیرۆکی سەرسوڕهێنەری ڕووخانی شانشینییەک و دوا کاتژمێرە نائومێدەکانی شەڕی توندوتیژ دەبێت. لە ڕێگەی کات بەسەربردنەکانی بڕبڕەی پشتەوە، شایەتحاڵی ڕێوڕەسمە کۆنەکان بن کە لەو شوێنانەدا نمایش دەکرێنەوە کە لە سەرەتادا ڕوویانداوە. وە ئەو مایایە بەردەوامانە بناسن کە هێشتا زۆرێک لە نەریتەکانی باپیرانیان دەپارێزن. گوێت لە دەنگی شارستانیەتێکی شایستە دەبێت کاتێک شانشینی ونبووی مایا ئاشکرا دەکەیت.