جەنگی گەورەی مەریخ ١٩١٣-١٩١٧

درامای بەڵگەنامەیی کە جەنگی مەریخ لە ساڵانی ١٩١٣-١٩١٧ دەگێڕێتەوە. ئەوروپا لە دەیەی دووەمی سەدەی بیستەمدا لەسەر چەقۆ بوو، هەمووان چاوەڕوانی شەڕێکی گەورە بوون لە نێوان زلهێزە گەورەکانی ئەوروپادا. بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩١٣ شتێک کەوتە ناو دارستانەکانی ئەڵمانیای باشوورەوە. سەربازەکان ڕەوانەی لێکۆڵینەوە کران بەڵام سڕدرانەوە. ئامێرە شەڕکەرەکانی مەریخ دەستیان کرد بە ڕێگەی خۆیان بەسەر ئەوروپای ڕۆژئاوادا و وڵاتانی ئەوروپا هێزەکانیان کۆکردەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەیان. بە لایەنەکانی وەرگیراو لە ‘جەنگی جیهانەکان’ لەلایەن H.G. Wells و لە خودی جەنگی جیهانی یەکەمەوە، ئەم دراماتیزەکردنە سەیرکردنێکی شێوازی بەڵگەنامەیی دەخاتە ڕوو لە ڕووداوەکان لەکاتی پەرەسەندنیان و ئەو کاریگەرییەی کە لەسەر جیهانی ئەمڕۆمان هەیانبوو. ئاماژەیەکی زۆر بۆ ڕووداوە ڕاستەقینەکان لەوانە هێرشە جەماوەرییەکان و شکستەکان کاتێک پیاوەکان فڕێدرابوونە سەر ئامێرەکان لە بەرەی ڕۆژئاوا، ئاگربەستی جەژنی کریسمس و فریشتەی مۆنس، گۆشەگیری ئەمریکا و درەنگ چوونە ناو ململانێکان، پەتای ئەنفلۆنزای ئیسپانی لە سەرانسەری جیهان کە خەڵکی زیاتری لە شەڕەکە کوشت و چەندین شتی تر.