ڕەگی هەموو خراپەیەک؟

لەم زنجیرە دوو بەشەی کەناڵی ٤دا، پرۆفیسۆر ڕیچارد داوکینز تەحەدای ئەو شتە دەکات کە بە 'پرۆسەیەکی بیرنەکردنەوە پێی دەوترێت باوەڕ' وەسفی دەکات. ئەو سەرسوڕمانی خۆی باس دەکات کە لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمدا، ئیمانی ئایینی لە بەرامبەر ڕاستییە عەقڵانی و زانستییەکاندا جێگەی خۆی دەگرێتەوە. زانست، لەسەر بنەمای گومان و لێکۆڵینەوە و بەڵگە، دەبێت بەردەوام چەمک و بانگەشەکانی خۆی تاقی بکاتەوە. ئیمان، بە پێناسە، بەڵگەکان سەرپێچی دەکات: تاقینەکراوەتەوە و لەرزۆک نییە، هەر بۆیەش دژایەتییەکی ڕاستەوخۆیە لەگەڵ زانستدا. جگە لەوەش، هەرچەندە ئایینەکان بانگەشەی ئەخلاق و ئاشتی و هیوا دەکەن، بەڵام لە ڕاستیدا، داوکینز دەڵێت، لێبوردەیی و توندوتیژی و وێرانکاری دەهێنن. گەشەکردنی بناژۆخوازی توندڕەو لە زۆرێک لە ئایینەکاندا لە سەرانسەری جیهاندا نەک هەر مرۆڤایەتی دەخاتە مەترسییەوە بەڵکو بە وتەی ئەو، لەگەڵ ئەو ڕەوتەدایە کە لە ماوەی هەزاران ساڵ لە مێژوودا مرۆڤایەتی پێشبکەوێت بۆ ئەوەی زیاتر ڕۆشنبیر و لێبوردەتر بێت.